Grafieken lezen

Een omschrijving van het gebruik van grafieken op de financiële markten om evoluties aan te tonen, of om de verdeling tussen verschillende activa weer te geven.

Op de financiële markten worden vaak grafieken gebruikt om evoluties aan te tonen, of om de verdeling tussen verschillende activa aan te geven. Een beeld zegt immers meer dan duizend woorden. Bovendien kan het op een duidelijke en overzichtelijke manier een veelheid aan gegevens weergeven evenals het verband tussen bepaalde gegevens.

Het is wel belangrijk dat het beeld dat wordt weergegeven, goed wordt begrepen door de belegger.

 

Lijngrafieken

De meest voorkomende voorstellingswijze van het historische rendement van een ICB is de lijngrafiek. Dit geeft een duidelijk beeld van de evolutie van de "netto inventariswaarde" over een bepaalde tijd. Eventueel kan de evolutie worden vergeleken met die van een "referentie-index" of een "benchmark". Zo wordt het voor de geïnteresseerde belegger onmiddellijk duidelijk of de ICB in het verleden beter of minder goed gepresteerd heeft dan de maatstaf.

 

Voorbeeld van een lijngrafiek:

lijngrafiek

In bovenstaande grafiek stelt de blauwe lijn de evolutie van de netto inventariswaarde van de ICB voor. De rode lijn geeft de evolutie van de referentie-index, of benchmark, weer. De belegger kan hieruit afleiden dat de netto inventariswaarde van het compartiment sinds 2006 een beter evolutie kent dan de referentie-index.

 

Staafdiagrammen

Een andere wijze om historische rendementen voor te stellen is het staafdiagram. Deze geven dan weer een goed beeld over de rendementen die in verloop van de voorgaande boek- of kalenderjaren werden behaald. Behalve voor de historische rendementen, worden dikwijls ook grafieken gebruikt om de samenstelling van de fondsen weer te geven. Veelgebruikte voorstellingen zijn de spreiding tussen diverse activaklassen, diverse regio’s of diverse sectoren. Ook dit kan opnieuw in diverse grafiekmodellen weergegeven worden. Het staafdiagram kan ook daarvoor worden gebruikt.

 

Voorbeeld van een staand staafdiagram:

staafdiagram

Bovenstaande staafdiagram toont de rendementen van de ICB per boekjaar. Uit deze grafiek kan de gebruiker per jaar afleiden of de ICB al dan niet beter gepresteerd heeft dan de referentie-index.

 

Voorbeeld van een liggend staafdiagram:

staafdiagram liggend

In dit staafdiagram wordt de verdeling van de beleggingsportefeuille van de ICB over de diverse sectoren weergegeven. Dit biedt de belegger de mogelijkheid om na te gaan welke sectoren al dan niet belangrijk zijn binnen deze ICB. Dikwijls worden deze verdelingen ook weergegeven in taartdiagrammen.

 

Taartdiagrammen

Taartdiagrammen zijn uitermate geschikt om de onderverdeling van een geheel aan te tonen. “Wie krijgt welk stuk van de taart?” is het uitgangspunt van een dergelijk diagram. Deze grafieken geven een momentopname weer. Ze zijn niet geschikt om een evolutie te tonen.

 

Voorbeeld van een taartdiagram:

taartdiagram

Bovenstaande taartdiagram geeft de onderverdeling tussen verschillende activaklassen binnen een "gemengde ICB" weer. De belegger kan aan de hand van deze verdeling vaststellen of de "asset allocation" van de ICB in overeenstemming is met zijn beleggersprofiel.

 

Mogelijke valkuilen bij het lezen van grafieken

Hierna volgt een illustratie van enkele mogelijke valkuilen bij het lezen van grafieken.

  • Indien de waarde van bijvoorbeeld een aandeel daalt van 100 EUR naar 80 EUR, dan beseft iedereen dat de waarde van het aandeel gedaald is met 20%. Echter, indien de waarde nadien terug stijgt naar 100 EUR, dan is de waarde van het aandeel niet met 20% gestegen maar wel met 25% (immers 1/4, oftewel 25%, van 80 EUR is 20 EUR).
  • Indien de waarde van bijvoorbeeld een aandeel op een grafiek stijgt van 10 EUR naar 20 EUR dan is deze stijging veel groter dan indien de waarde van het aandeel zou stijgen van 110 EUR naar 120 EUR. Dit kan zeer logisch klinken maar grafisch kan de stijging in beide gevallen identiek worden weergegeven waardoor men foutief zou concluderen dat beide aandelen gelijkmatig stijgen. Immers, indien in het eerste geval de waarde van as loopt van 0 EUR tot 30 EUR en in het tweede geval van 100 EUR tot 130 EUR, dan zullen de lijnen op beide grafieken even stijl stijgen.