Persoonlijke hulpmiddelen
U bent hier: Home Financiële Vaardigheid De ICB Documenten Essentiële beleggersinformatie - KII

Essentiële beleggersinformatie - KII

Inleiding

Het document met essentiële beleggersinformatie, hierna ook wel aangeduid als de essentiële beleggersinformatie, is een document dat de potentiële belegger op een bondige en gestructureerde wijze wil informeren over de essentiële elementen van een ICB. Soms wordt dit document ook wel aangeduid met het Nederlandstalige acroniem 'EBI'-document maar vaker zal het Engelse acroniem 'KII'-document gebruikt worden ('key investor information').

 

Het document met essentiële beleggersinformatie is een precontractueel document dat duidelijk herkenbaar is aan de titel « Essentiële Beleggersinformatie » bovenaan de eerste pagina. Deze titel wordt onmiddellijk gevolgd door de vermelding dat het geen marketingmateriaal is. Met precontractueel wordt bedoeld dat de klant voorafgaandelijk aan zijn eventuele aankooptransactie de mogelijkheid heeft gekregen om het document te bestuderen en uitleg te vragen. De "emittent" van de ICB is verantwoordelijk voor het correct opstellen van de essentiële beleggersinformatie.

 

Het document met essentiële beleggersinformatie wordt kosteloos ter beschikking gesteld aan de potentiële klant. Dit gebeurt normaal doordat de "distributeur" van de ICB de potentiële klant een papieren versie bezorgd of doordat de potentiële belegger op de website van de "beheervennootschap" het document kan consulteren. De distributeur van de ICB is verantwoordelijk voor de kennisgeving van het precontractueel document aan de potentiële belegger.

 

Het document met essentiële beleggersinformatie volgt een, op Europees niveau, gestandaardiseerde lay-out en beperkt zich voor een doorsnee ICB tot twee A4 pagina's. Dit document heeft dan ook een aantal belangrijke troeven zoals:

  • Uniform uitzicht;
  • Europese vergelijkbaarheid;
  • Logische organisatie van relevante informatie
  • Beknoptheid.

Doordat een gestandaardiseerde lay-out wordt toegepast doorheen alle EU-lidstaten, en dit zowel qua inhoud als qua vorm, is het uitzicht van een document met essentiële beleggersinformatie zeer gelijklopend voor elke ICB. Dit laat de klant toe om op een eenvoudige, consistente en overzichtelijke wijze de essentiële kenmerken van elke ICB, aangeboden in EU-lidstaten, te vergelijken. Bovendien is de opbouw van het document ook logisch georganiseerd en bevat het enkel relevante informatie die begrijpbaar moet zijn voor de klant (jargon moet vermeden worden). Net doordat er een maximum aantal pagina's wordt opgelegd, wordt de beknoptheid van het document bekomen.

Uitzondering: het document met essentiële beleggersinformatie van een "gestructureerde ICB" mag drie A4 pagina's beslaan.

 

De essentiële beleggersinformatie vervangt het vereenvoudigd prospectus. De "Verordening nr. 583/2010" van de Europese Commissie voorzag om het document met essentiële beleggersinformatie in te voeren vanaf 1 juli 2011. In België heeft de "toezichthouder" ervoor geopteerd om een overgangsperiode van 1 jaar toe te staan zodat de vereenvoudigde prospectussen uiterlijk tegen 1 juli 2012 vervangen dienden te worden door de documenten met essentiële beleggersinformatie.

 

Het document met essentiële beleggersinformatie wordt bij iedere materiële wijziging geëvalueerd en minstens elke 12 maanden (ook indien er geen materiële wijziging was). Indien uit de evaluatie zou blijken dat er wijzigingen moeten worden doorgevoerd aan de essentiële beleggersinformatie, dan dient de herziene versie onmiddellijk beschikbaar gesteld te worden. Voorts dient 35 werkdagen na het einde van een kalenderjaar, de informatie aangaande de rubriek « in het verleden behaalde resultaten » aangepast te worden.

 

In het document met essentiële beleggersinformatie moeten verwijzingen naar andere informatiebronnen, zoals het "prospectus" en "jaarlijkse of halfjaarlijkse verslagen", worden opgenomen. Echter, alle informatie die voor de potentiële beleggers van fundamenteel belang is voor een goed begrip van de essentiële elementen van de ICB dienen in het document met essentiële beleggersinformatie zelf opgenomen te zijn. Verwijzingen naar de website van de ICB of de "beheervennootschap" zijn eveneens toegestaan. Verwijzingen naar "technische- of commerciële documenten" zijn echter niet toegestaan. In elk geval dient iedere verwijzing de belegger wel door te verwijzen naar de betreffende afdeling van de relevante informatiebron.

 

Veel gebruikte terminologie in het document met essentiële beleggersinformatie:

NederlandsFransEngels
"Fonds" Fonds Fund
"Compartiment" Compartiment Subfund
"Aandelenklasse" Classe d'actions Share Class
Stuk: Deelbewijs/Aandeel Part: Part/Action Unit/Share
Aandeelhouder Actionnaire Shareholder
"Netto inventariswaarde (NIW)" Valeur nette d’inventaire (VNI) Net Asset Value (NAV)
Initiële inschrijvingswaarde Valeur de souscription initiale Initial subscription value
Rendement op jaarbasis Performance sur base annuelle Annual return
"Volatiliteit" Volatilité Volatility
"Kapitaalbescherming" Protection de capital Capital protection
"Kapitaalgarantie" Garantie de capital Capital guarantee
Risico- en opbrengstprofiel Profil de risque et de rendement Risk and Reward Profile
"Synthetische indicator" Indicateur synthétique Synthetic indicator

 

Inhoud van het document met essentiële beleggersinformatie

De informatie die weergegeven wordt in het document met essentiële beleggersinformatie dient relevant en logisch georganiseerd te zijn. Qua opbouw bestaat de essentiële beleggersinformatie dan ook uit volgende blokken:

  • Hoofding;
  • Doelstellingen en beleggingsbeleid (officiële benaming);
  • Risico- en opbrengstenprofiel (officiële benaming);
  • Kosten (officiële benaming);
  • In het verleden behaalde resultaten (officiële benaming);
  • Praktische informatie (officiële benaming);
  • (Afsluitende gedeelte)

 

Hoofding

De hoofding bevat verplicht de titel « Essentiële beleggersinformatie » gevolgd door een korte vermelding die o.a. aanhaalt dat dit document geen marketingmateriaal betreft en dat de verstrekte informatie bij wet is voorgeschreven en bedoeld is om de potentiële klant meer inzicht te verschaffen in de aard en de risico's van een belegging in de betreffende ICB.

Voorts bevat de hoofding ook de volledige naam van de ICB - zowel de koepelnaam als de compartimentsnaam - aangevuld met de naam van de "beheervennootschap" en de groep waartoe deze behoort. Naast de volledige naam wordt ook de "ISIN-code" vermeld.

 

Doelstellingen en beleggingsbeleid

Dit gedeelte van het document met essentiële beleggersinformatie heeft betrekking op de essentiële elementen van de ICB waarover de belegger dient te worden geïnformeerd, zelfs indien deze elementen geen onderdeel vormen van de beschrijving van de doelstellingen en het beleggingsbeleid in het "prospectus". Kortom, het strekt ertoe de potentiële belegger een beeld te vormen van de algemene doelstellingen van de ICB en hoe deze bereikt moeten worden.

In dit gedeelte van de essentiële beleggersinformatie worden ook de onderliggende activa vermeld die een wezenlijke impact zullen hebben op het "rendement" van de ICB.

 

Risico- en opbrengstenprofiel

Deze sectie van de essentiële beleggersinformatie bevat enerzijds de synthetische "risico-indicator" en anderzijds een narratieve toelichting van de risico's die van wezenlijk belang zijn voor de ICB.

De synthetische risico-indicator is een maatstaf om het risico van de belegging weer te geven op een schaal van 1 tot 7. Hierbij zal duidelijk aangegeven worden dat een belegging met de laagste risicoscore (synthetische risico-indicator = 1) niet geïnterpreteerd dient te worden als zijnde een risicoloze belegging. Voorts zal ook duidelijk worden aangegeven dat een lagere score duidt op een lager risico maar eveneens op een potentieel lager rendement daar waar een hogere score zal leiden tot een hoger risico maar eveneens een hoger potentieel rendement.

 

Zoals aangehaald dienen ook deze risico's toegelicht te worden die van wezenlijk belang zijn voor de klant opdat deze het risico van de ICB goed kan inschatten.

Kortom, daar waar de synthetische indicator een algemene indicatie geeft van het risicogehalte, wordt door de toelichting van de wezenlijke risico's nu net aangestipt aan welke risico's de ICB voornamelijk blootgesteld kan zijn. Het kan hier gaan om volgende soorten risico's:

Onder operationele risico's dient men deze risico's te verstaan die voortvloeien uit het tekortschieten van de werking van de eigen organisatie. Een voorbeeld zou kunnen zijn dat het IT systeem stil valt en dat het zeer veel tijd vergt om alle systemen terug operationeel te krijgen omdat er geen goede back-up procedure voorzien was.

Opgemerkt dient te worden dat de Belgische "toezichthouder" hierbij aanstipt dat de bovenstaande lijst van wezenlijke risico's niet limitatief is. Indien andere risico's van wezenlijke relevantie geïdentificeerd worden (bvb. "wisselkoersrisico"), dan dient ook van deze risico's melding gemaakt te worden.

 

Van de "beheervennootschap" wordt verwacht dat zij een consistentie nastreeft tussen de beschrijving van de risico's in het document met essentiële beleggersinformatie en haar eigen interne risicobeheerprocedures.

 

Kosten

In dit gedeelte van de essentiële beleggersinformatie worden de verschillende kosten toegelicht. Zo is er de eenmalige instapvergoeding en de eenmalige uitstapvergoeding, die als een maximum percentage in functie van de belegging worden weergegeven. Verder wordt er melding gemaakt van de jaarlijkse lopende kosten. Verder kunnen er ook nog kosten, zoals een prestatievergoeding, vermeld worden die van toepassing zijn onder specifieke omstandigheden.

De kosten worden telkens weergegeven in de vorm van een percentage ten opzichte van het werkelijke kapitaalbedrag van de belegging.

Deze kosten worden vergezeld van relevante waarschuwingen/bemerkingen zoals: « Het cijfer van de lopende kosten voor het jaar dat in juli 2011 wordt afgesloten, is gebaseerd op de uitgaven van het voorgaande jaar. Dit cijfer kan variëren van jaar tot jaar. »

 

In het verleden behaalde resultaten

De in het verleden behaalde resultaten geven een beeld van de jaarlijkse netto rendementen die in de recente afgesloten jaren werden gehaald.

Uitzondering: het document met essentiële beleggersinformatie van een "gestructureerde ICB's" bezit geen sectie met in het verleden behaalde resultaten maar bevat een speciale afdeling waarin ten minste drie scenario's van potentiële resultaten worden geïllustreerd. Meer bepaald volgende scenario's: « negatief of laag rendement », « gemiddeld rendement », « hoog rendement ».

De netto rendementen van de laatste 10 jaren dienen te worden weergegeven, met een absoluut minimum van 5 jaren. Voor de jaren waar er geen informatie beschikbaar is, dient een blanco waarde te worden weergegeven.

De netto rendementen worden weergegeven in de vorm van een "staafdiagram".

De in het verleden behaalde resultaten worden vergezeld van relevante waarschuwingen/bemerkingen zoals: « Rendementen uit het verleden bieden geen enkele garantie voor de toekomst. »

 

Praktische informatie

Onder de afdeling praktische informatie kan de potentiële belegger verwijzingen vinden naar andere informatiebronnen waarbij vooral gedacht wordt aan het "prospectus" of "jaarverslagen". Doch, dit doet geen afbreuk aan het feit dat het document met essentiële beleggersinformatie zo is opgesteld dat een potentiële klant hierin alle informatie kan vinden die hij/zij nodig heeft om de essentiële elementen van een ICB te kennen.

Eveneens kan hier vermeld worden waar de "netto inventariswaarde" van de ICB geconsulteerd kan worden.

De nationale fiscale wetgeving die van toepassing is op de ICB wordt eveneens toegelicht in deze rubriek.

Indien de klant het recht heeft om zijn rechten van deelneming om te wisselen voor deze van een ander compartiment van dezelfde ICB, dan wordt dit vermeld in deze sectie.

 

(Afsluitende gedeelte)

In het afsluitende gedeelte van de essentiële beleggersinformatie wordt vooreerst de aansprakelijkheid van de "beheervennootschap" verduidelijkt.

Verder wordt beschreven wanneer de ICB en wanneer de beheervennootschap hun respectievelijke vergunningen kregen en onder de controle van welke "toezichthouder" zij vallen.

Het document met essentiële beleggersinformatie dient minstens elke 12 maanden herzien te worden en eveneens indien er wijzigen zijn die als materieel worden beschouwd. Hierdoor wordt de actualiteit van de essentiële informatie gegarandeerd.

 

Vorm van het document met essentiële beleggersinformatie

Het document met essentiële beleggersinformatie volgt een gestandaardiseerde lay-out die ertoe bijdraagt dat het een op Europees niveau geharmoniseerd document is. Het document beslaat maximaal twee A4 pagina's (met uitzondering voor de "gestructureerde ICB's" waarvoor drie A4 pagina's mogen gebruikt worden) en bevat bovenaan de eerste pagina de bewoording « Essentiële beleggersinformatie ».

De informatie die weergegeven wordt in het document met essentiële beleggersinformatie dient relevant en logisch georganiseerd te zijn en volgt een overeengekomen opdeling van blokken:

  • Hoofding;
  • Doelstellingen en beleggingsbeleid (officiële benaming);
  • Risico- en opbrengstenprofiel (officiële benaming);
  • Kosten (officiële benaming);
  • In het verleden behaalde resultaten (officiële benaming);
  • Praktische informatie (officiële benaming);
  • (Afsluitende gedeelte).

 

Het taalgebruik dient aangepast te zijn aan particuliere beleggers, hierdoor dient jargon vermeden te worden. Voorts is het toegestaan om in de hoofding het logo van de beheervennootschap (of de groep waartoe deze hoort) toe te voegen zolang dit logo de aandacht van de potentiële belegger maar niet afleidt of een gedeelte van de tekst verbergt.

Het lettertype moet zodanig zijn dat het document gemakkelijk leesbaar is. Indien kleuren gebruikt worden, dan doen deze geen afbreuk aan de begrijpelijkheid van het document indien dit in zwart-wit zou gereproduceerd worden.

 

Bijzondere ICB-structuren

Meerdere beleggingscompartimenten

Indien een ICB bestaat uit meerdere beleggingscompartimenten, dan dient voor elk "compartiment" een apart document met essentiële beleggersinformatie opgemaakt te worden.

 

Meerdere aandelencategorieën

Indien een ICB, of een beleggingscompartiment, uit meerdere aandelencategorieën bestaat, dan dient voor elke aandelencategorie een apart document met essentiële beleggersinformatie opgemaakt te worden. Echter, van deze algemene regel mag afgeweken worden indien het samenvoegen van meerdere aandelencategorieën niet te ingewikkeld zou zijn voor de belegger of indien een aandelencategorie kan besproken worden die representatief is voor de andere aandelencategorieën.

 

"Dakfondsen"

In de essentiële beleggersinformatie van een dakfonds wordt een korte beschrijving gegeven van de wijze waarop de selectie van onderliggende ICB's plaatsvindt en worden de kenmerken van deze onderliggende ICB's transparant weergegeven. Doch, het is niet de bedoeling om in de essentiële beleggersinformatie van een dakfonds uitvoerig elke onderliggende ICB te gaan bespreken.

 

"Master-Feeder ICB's"

Het document met essentiële beleggersinformatie van de feeder-ICB dient gelijklopend te zijn aan dit van de master-ICB. Voorts dient weergegeven te worden of het te verwachten rendement van de feeder-ICB al dan niet zeer vergelijkbaar zal zijn met dit van de master-ICB. Bovendien wordt er toegelicht hoeveel procent van de activa van de feeder-ICB er belegd zijn in de master-ICB.

 

Gestructureerde ICB's

De "Verordening nr. 583/2010" van de Europese Commissie omschrijft gestructureerde ICB's als zijnde ICB's die beleggers op vooraf bepaalde data op algoritme (=modelmatig) gebaseerde volledige terugbetalingen verstrekken dewelke verband houden met de resultaten of met de totstandkoming van prijswijzigingen of andere voorwaarden van financiële activa, indexen of referentieportefeuilles, dan wel ICB's met vergelijkbare kenmerken.

Voor de gestructureerde ICB's worden niet de in het verleden behaalde resultaten weergegeven maar wordt gebruik gemaakt van toekomstscenario's. Dit houdt in dat, met behulp van ten minste drie scenario's, de belegger een beeld wordt geschetst van de potentiële resultaten van de ICB. Hierbij worden de scenario's zo gekozen dat deze zullen leiden tot: een « negatief of laag rendement », een « gemiddeld rendement » en een « hoog rendement ». De scenario's dienen zich hierbij te baseren op redelijke en prudente aannames over toekomstige economische factoren (marktomstandigheden, prijsschommelingen, ...). Indien de klant kan blootgesteld worden aan mogelijke aanzienlijke verliezen, dan zal de potentiële belegger daarop telkens gewezen worden in het document met essentiële beleggersinformatie (hoe klein de kans op deze verliezen ook mogen zijn).

 

Beschrijving van het risico en berekening synthetische risico-indicator

Vanuit een conceptueel standpunt tracht de synthetische risico-indicator het totale risico van de belegging in een ICB te hervatten in een algemene indicatieve waarde. Naast de synthetische risico-indicator geeft het document met essentiële beleggersinformatie een beschrijvende toelichting bij de wezenlijke risico's waaraan een ICB onderhevig kan zijn.

 

Aangaande de synthetische risico-indicator kan concreet gesteld worden dat deze gebaseerd is op een 7 puntenschaal (gaande van 1 tot 7).

De berekeningswijze is gebaseerd op de standaardafwijking van de werkelijke wekelijkse rendementen, gedurende de laatste vijf jaren, ten opzicht van het gemiddelde rendement. Deze berekeningswijze leidt tot een standaardafwijking. De gradatie die van toepassing is in het document met essentiële beleggersinformatie is de volgende:

  • Klasse "1": de standaardafwijking ligt tussen 0% en 0,5%;
  • Klasse "2": de standaardafwijking ligt tussen 0,5% en 2%;
  • Klasse "3": de standaardafwijking ligt tussen 2% en 5%;
  • Klasse "4": de standaardafwijking ligt tussen 5% en 10%;
  • Klasse "5": de standaardafwijking ligt tussen 10% en 15%;
  • Klasse "6": de standaardafwijking ligt tussen 15% en 25%;
  • Klasse "7": de standaardafwijking ligt boven 25%.

 

Zoals al vermeld, dient naast de vermelding van de risicomaatstaf, in het document met essentiële beleggersinformatie ook nog melding gemaakt te worden van die risico's die van wezenlijk belang zijn opdat de potentiële belegger goed geïnformeerd het risico van de ICB kan inschatten. Het kan hier gaan om volgende risico's:

  • kredietrisico's;
  • liquiditeitsrisico's;
  • tegenpartijrisico's;
  • operationele risico's en risico's in verband met de bewaring van activa;
  • risico's verbonden aan afgeleide producten.

Deze risico's dienen enkel opgenomen en toegelicht te worden in het document met essentiële beleggersinformatie indien ze van wezenlijk belang zijn!

 

Voor "ICB's met een kapitaalgarantie of -bescherming" dienen eveneens bijzonderheden over de aard, het tijdstip en de omvang van de kapitaalgarantie/-bescherming toegelicht te worden. Zo ook dienen de mogelijke gevolgen van een vroegtijdige uitstap (= verkoop van stukken voor (eind)vervaldag) uit een ICB met kapitaalgarantie/-bescherming verduidelijkt te worden.

 

Voorbeeld

Voor een educatief voorbeeld van een standaard essentiële beleggersinformatie document, "klik hier".